Wielkanoc w Muzeum Wsi Radomskiej

Muzeum Wsi Radomskiej, Poniedziałek Wielkanocny

17 kwietnia 2017

Dość pogodnie, ale zimno, rano przymrozek, w dzień do 8 st.

Nie lubicie długiego biesiadowania przy świątecznym stole? Wybierzcie się na wycieczkę i koniecznie zabierzcie ze sobą całą rodzinę! A do plecaka wielkanocne baby i mazurki. Gotowi? No to w drogę!

Położone na obrzeżach Radomia Muzeum Wsi Radomskiej to świetne miejsce na półdniowy wypad z Warszawy (podróż zajmuje zaledwie nieco ponad godzinę). To też doskonały pomysł na postój w drodze między północą a południem Polski. Radomski skansen należy do najciekawszych, jakie odwiedzaliśmy – wśród zebranych tu obiektów znajduje się wiele perełek niespotykanych gdzie indziej. W Poniedziałek Wielkanocny nie są pobierane opłaty za wstęp, jednak nie wszystkie wnętrza są udostępnione do zwiedzania. Aktualne informacje najlepiej sprawdzić na stronie skansenu. Przed wycieczką warto pobrać aplikację mobilną z opcją pracy offline (np. na tablet) i interaktywną mapką z ciekawostkami o poszczególnych obiektach – bardzo przydatna dla pobudzenia ciekawości starszych dzieci przed wycieczką! Aplikację można pobrać tutaj.

Do Muzeum Wsi Radomskiej zawitaliśmy już pięć lat temu w celu uczestniczenia w obchodach w  Niedzieli Palmowej. Aura spłatała nam jednak wówczas figla: z planów wyszły nici. Krótka relacja tutaj: Niedziela Palmowa w radomskim skansenie. Niedosyt pozostał, więc dziś, kontynuując tradycję wielkanocnych spacerów po mazowieckich skansenach (do tej pory odwiedziliśmy na Wielkanoc m.in. Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu i Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu), zaraz po śniadaniu przyjmujemy azymut na Radom. To przyjemna odmiana po wczorajszym biesiadowaniu. Przy okazji odwozimy kawałek Babcię Stasię i Dziadka Janka, wracających do Rzeszowa. Babcia Urszula i Dziadek Jerzy też dają się namówić na wspólną wycieczkę. Będziemy mieć miły rodzinny spacer, idealny na Święta!

Po niewielkich kłopotach z dojazdem (parking nie znajduje się przy Szydłowieckiej – oficjalnym adresie radomskiego skansenu; trzeba dojechać na ulicę Stawową, wjazd od Krychnowickiej) trafiamy na miejsce ok. 11:00. Muzeum Wsi Radomskiej jest uroczo położone w dolinie rzeki Mlecznej. Dzisiejsze słońce i rozwijające się listki na drzewach tworzą wspaniałą wiosenną atmosferę.

Kwietniowe przedpołudnie w Muzeum Wsi Radomskiej. Istna sielanka.

Radomski skansen powstał 40 lat temu i jest stale rozwijany. Około osiemdziesiąt obiektów pochodzących z okolic Radomia zostało zgrupowanych w kilka części. Największy obszar zajmują wiejskie chaty i zabudowania, tworzące całe zagrody, zróżnicowane pod względem miejsca pochodzenia i − jak to w skansenach (…i nie tylko;)) bywa − zamożności właścicieli. Dzisiaj te „różnice klasowe” można było dostrzec także w wielkanocnych ekspozycjach, zdobiących wnętrza mieszkalne. Z biegiem lat, zwiedzając kolejne muzea na otwartym powietrzu, coraz bardziej lubimy takie podglądanie dawnego życia. Dzisiaj szczególnie zostało nam w pamięci jedno wnętrze, bo… był tam straszny bałagan! Zupełnie tak, jakby ktoś przed chwilą wybiegł stamtąd w pośpiechu! A może byli tu przed nami złodzieje? Albo psotny kot poprzewracał wszystko ze stołu?

Chałupa z Jastrzębi pochodzi z 1870 r.

Drewniane bale pięknie komponują się z błękitem.

Ta maleńka chałupa składała się tylko z sieni i izby.

W takich najprostszych wnętrzach mieszkali biedniejsi chłopi.

Wielkanocny posiłek też był prosty.

XIX-wieczna stodoła z Mąkosów Nowych.

Bróg z zadaszeniem o regulowanej wysokości pozwalał magazynować siano.

Kargul, podejdź no do płota jako i ja podchodzę!

Co tu się mogło stać? Każdy może dopisać własny scenariusz.

Przetak świetnie się sprawdza jako pojemnik na… pisanki!

Mamy wrażenie, jakby dawni gospodarze wyszli gdzieś tylko na chwilę.

Wetknięcie palm w pola miało zapewnić obfite plony.

Nasze zmysły odpoczywają…

Wnętrza skromne, ale odświętne.

To po prawej to nie abażur, tylko chodzik dla dziecka!.

Prawdziwe perełki są oglądamy jednak w dalszej części spaceru. Zaczyna się od ogromnej sześciokątnej (!) stodoły, pochodzącej z połowy XIX w. z Grójca. To pozostałość po majątku ziemskim oficera carskiego. Forma stodoły nawiązuje do konstrukcji stodół wielkoruskich. Potem im dalej, tym ciekawiej. Wchodzimy na niewielkie wzniesienie, na którym znajduje się najstarszy budynek skansenu – uroczy drewniany kościół z Wojanowa, pochodzący z połowy XVIII w. Wyróżnia go kolorowa polichromia imitująca bogato zdobione wnętrze murowanej (!) barokowej świątyni. W pobliżu kościoła na ławeczce zalanej wiosennym słońcem urządzamy sobie miły postój. Herbata z termosów, kanapki, świąteczne baby i mazurki, no i cała rodzina razem – czegóż można chcieć więcej! Im człowiek starszy, tym bardziej docenia takie zwykłe-niezwykłe wspólne chwile:)

Sześcioboczna stodoła jest wzorowana na konstrukcjach wielkoruskich.

Drewniany kościół z Wolanowa pochodzi z 1749 r.

Malowidła ścienne miały imitować bogaty wystrój barokowej świątyni.

Gorąco polecamy taki pomysł na Poniedziałek Wielkanocny!

Idealna harmonia krajobrazu.

Kawałek dalej na zwiedzających czeka stylowa karczma, urządzona w dawnej kuźni. Dzisiaj w domu czeka na nas wielkanocny obiad, więc próbowanie lokalnych specjałów zostawiamy na inną okazję. Jeszcze chwila i docieramy do najdalej położonej części skansenu. Po prawej stronie dróżki stoi aż pięć wiatraków (niestety tylko dwa ze skrzydłami). Po lewej natomiast dumnie prezentują się zabudowania zespołu dworskiego. Najbardziej zadziwia nas nie sam dwór czy mieszkanie ekonoma, ale absolutnie wyjątkowy dwupiętrowy kurnik z gołębnikiem. Murowany kurnik powstał na planie ośmioboku, a na jego piętrze znajduje się gołębnik. Coś cudownego!

Wiatrak koźlak można było obracać drewnianym drągiem – Sebuś sprawdza, czy i jemu się uda ta sztuka.

Z koźlakiem z Grabowca sąsiaduje stuletnia chałupa z Trzemchy Dolnej.

Kolejne koźlaki. W skansenie jest też jeden paltrak.

Don Kichot poszukiwany!

Leciwy modrzewiowy dwór z Brzeziec sięga 2. połowy XVIII w.

Dwór z Pieczysk pochodzi z tego samego okresu.

W środku Wielkanoc w wersji na bogato.

Zmęczeni biesiadnicy mogli odpocząć przy ciastach i dźwiękach muzyki.

Co to za cudo? Kurnik i gołębnik w jednym!

Za zespołem dworskim znajdujemy bardzo ciekawą ekspozycję pszczelarsko-bartniczą. Kolekcja (ok. 200 uli) powstała w latach 60., jeszcze przed założeniem samego skansenu. Potem Muzeum Wsi Radomskiej przejęło kolekcję bartniczą Stefana Rosińskiego z radomskiego Muzeum Regionalnego. Obecnie można tu obejrzeć kilka rodzajów uli. Najstarsze – kłodowe – powstawały w pniach drzew, czasami po prostu przez wycięcie fragmentu drzewa bartnego. Można też zobaczyć słomiane kószki, typowe, choć różnorodne ule ramowe, rzeźbione ule figuralne, a nawet wielorodzinny ul „paśnik”. Bardzo ciekawe są też podobno różne urządzenia pszczelarskie, ale dzisiaj z racji święta nie wszędzie można było zajrzeć.

W skansenie znajduje się bogata ekspozycja bartniczo-pszczelarska.

Najbardziej przyciągają uwagę ule figuralne.

Którędy te pszczoły wlatywały i którędy wylatywały?

Ule kószki wykonywano z plecionej słomy.

Stawy dodają radomskiemu skansenowi wiele uroku.

Wracając, zaglądamy do pawilonu wystawienniczego mieszczącego wystawę maszyn i narzędzi rolniczych. Naszą uwagę przyciągają zwłaszcza kilkudziesięcioletnie ciągniki typu SAM – czyli konstruowane przez samych rolników. Inwencja twórców była rzeczywiście ogromna – niektóre wyglądają jak zabawki, a inne w ogóle nie przypominają typowych traktorów, a bardziej np. maszyny do szycia:).

Pawilon wystawienniczy mieści ekspozycję maszyn i narzędzi rolniczych.

Najbardziej podobały się nam ciągniki marki SAM.

To ciągnik czy maszyna do szycia?

Dzisiaj po macoszemu potraktowaliśmy najnowszą część skansenu – ekspozycję „Zdarzyło się kiedyś nad wodą”. Tartak, dwa młyny i zagroda pochodzą z terenów nadrzecznych i w Muzeum Wsi Radomskiej zostały rozlokowane wzdłuż Mlecznej. W pobliżu jest też ścieżka przyrodnicza z wieżą widokową na brzegu sporego stawu. Musimy tu jeszcze wrócić!

Rzut oka na skansen z trasy ‚Zdarzyło się kiedyś nad wodą’.

Stuletni młyn wodny pracował kiedyś nad rzeką Iłżanką.

Wszyscy Dziadkowie z wnukami. Dziękujemy za wspólną wycieczkę!

Wycieczka udała się znakomicie. Pogoda sprzyjała, dzieciaki zachowywały się na medal, nawet Grzesiek dzielnie towarzyszył nam w zwiedzaniu – przeszedł na własnych nóżkach całą trasę spaceru i cały czas tryskał energią. Oczywiście miał znaczny wpływ na program zwiedzania (M. chyba ze trzy razy wchodziła z nim na górę wiatraka, potem co najmniej kilkanaście razy okrążała koło młyńskie, a potem wytrwale szukała kolejnych kałuż, do których nasz najmłodszy turysta pieczołowicie wrzucał kamyczki), ale ogólnie rzecz biorąc, było zupełnie nieźle. Wróciliśmy do domu z poczuciem dobrze wykorzystanego czasu. I głodni. Jak dobrze zasiąść teraz do świątecznego obiadu!

Muzeum Wsi Radomskiej

Niedziela Palmowa w skansenie

2012.04.01

Przelotny śnieg, 2oC

Przedwielkanocny weekend spędziliśmy u Dziadków na Podkarpaciu. Na drogę powrotną do Warszawy mieliśmy całkiem ambitne plany: w związku z tym, że wypadała akurat Niedziela Palmowa, planowaliśmy pojechać trochę naokoło, przez Lipnicę Murowaną, żeby na własne oczy zobaczyć słynne palmy z lipnickiego konkursu. Pomysł zobaczenia „palm wysokich jak bloki” spodobał się także chłopcom.

Niestety, pogoda spłatała nam primaaprilisowy żart: zamiast wiosny obudził nas biały krajobraz za oknem i silne porywy wiatru. Z żalem podjęliśmy jedyną słuszną decyzję: Lipnica Murowana musi pozostać nieskreślona na naszej liście rzeczy do zobaczenia i poczekać na inną okazję.

Niezrealizowany plan uwierał jednak okropnie. Jedynym skutecznym lekarstwem jest zazwyczaj w takiej sytuacji przyjęcie Planu B. Tak było też tym razem. Żywe Muzeum Porcelany w Ćmielowie wydawało się idealne na dzisiejszy dzień. Blisko naszej trasy, pod dachem: decyzja była szybka: jedziemy. Niestety, tym razem szyki pokrzyżował nam Sebuś, który – nieświadom naszych zamierzeń – walnął w kimono w okolicy Głogowa i spał nieprzerwanie aż do Radomia.

Cóż, radzi nieradzi, nagłowiliśmy się nad Planem C: Muzeum Wsi Radomskiej (z oglądaniem obchodów Niedzieli Palmowej) i obiad w stylowej skansenowej karczmie. Dobrze – myślimy sobie – dzieci się wybiegają po świeżym powietrzu, a my będziemy mieli namiastkę nieodżałowanej do końca Lipnicy. Widocznie nie był to jednak nasz dzień. Jak tylko przekroczyliśmy bramy skansenu, nadciągnęła gradowa chmura, która zaraz dała o sobie dotkliwie znać. Tymuś piszczał, że mu zimno, Sebuś, zmuszony do siedzenia w nosidle pod parasolem, głośno wszem i wobec wyrażał swoje niezadowolenie. Zziębnięci, klucząc między błotnistymi kałużami, szukaliśmy tej stylowej karczmy jak ostatniej deski ratunku. I znaleźliśmy, ale co z tego, skoro wnętrze (mimo pokaźnego kominka) było nieogrzewane, a można się było posilić tylko żurkiem i chlebem ze smalcem, co nie spotkało się z uznaniem naszych chłopców. To zupełnie odebrało nam ochotę do dalszego zwiedzania. Czym prędzej dokonaliśmy zwrotu o 180 stopni i potulnie pomaszerowaliśmy z powrotem do samochodu. Cóż, tym razem nie było nam dane wykonać ani Planu A, ani B, ani C. Jeszcze do nich wrócimy!

Muzeum Wsi Radomskiej - obchody Niedzieli Palmowej

Muzeum Wsi Radomskiej – obchody Niedzieli Palmowej

Muzeum Wsi Radomskiej

Muzeum Wsi Radomskiej

Muzeum Wsi Radomskiej

Muzeum Wsi Radomskiej